این هم عکس های نهمین جشن خانه سینما

ببخشید دیر شد

فروش سينماهاى تهران تا ۱۸ شهريور ماه اعلام شد و فيلم «نوك برج» (كيومرث پوراحمد) عنوان پرفروش ترين فيلم هفته را به خود اختصاص داده است. اين فيلم كه دومين فيلم اكران شده «كيومرث پوراحمد» طى سال جارى است، پس از گذشت ۱۷ روز و با در اختيار داشتن ۱۶ سالن فروش، خود را از مرز صد ميليون تومان گذراند . فيلم «بيد مجنون» پس از گذشت يك ماه و ۱۰ سالنى كه در اختيار داشته است، فروش خود را از مرز دويست ميليون تومان گذراند . فيلم «سالادفصل» (فريدون جيرانى) پس از گذشت ۲۸ روز و با از دست دادن برخى سالن هاى خود با ۷ سالن فروش، خود را به ۱۷۰ ميليون رساند نخستين تجربه سينمايى «رامبد جوان» به نام اسپاگتى در ۸ دقيقه هم پس از گذشت ۲۴ روز و ۱۵ سالن سينمايى كه روى پرده آنها قرار دارد، تنها به فروش ۲۴ ميليون اكتفا كرده است.فيلم برگزيده جشن نهم سينماى ايران، به رغم تبليغات زيادى كه در اختيار دارد پس از ۴۶ روز البته تنها ۵ سالن فروش خود را به ۱۴۷ ميليون تومان رسانده است.

اگرچه فريدون جيرانى تا امروز شش فيلم كارگردانى كرده است، اما پيش از آنكه فيلمسازى را شروع كند در فيلمنامه نويسى چنان كارنامه پركارى دارد كه بيش از كارگردان او را به عنوان فيلمنامه نويسى حرفه اى مى شناسيم. او متولد ۱۳۳۰ است و در ۱۳۵۹ يعنى در ۲۹ سالگى اولين همكارى هايش را در نوشتن فيلمنامه آغاز كرده است. همكارى هاى او در نوشتن فيلمنامه با «آفتاب نشين ها»ى صباغ زاده آغاز شد و با «رهايى» صدرعاملى و «پرونده»ى صباغ زاده در ۱۳۶۲ ادامه يافت. از ۱۳۶۲ جيرانى ديگر نويسنده فيلمنامه بود نه همكار نويسنده. آن هم نويسنده فيلمنامه هايى چون سناتور (مهدى صباغ زاده -۱۳۶۲)، گل هاى داوودى (رسول صدرعاملى - ۱۳۶۳)، زير بام هاى شهر (اصغر هاشمى - ۱۳۶۸ ) و نرگس (رخشان بنى اعتماد _ ۱۳۷۰) كه همگى فيلم هايى مطرح و قابل تأمل بودند. در اين ميان فيلم هاى متوسطى چون در آرزوى ازدواج (اصغر هاشمى _ ۱۳۶۹) و در كمال خونسردى (سيامك شايقى _ ۱۳۷۳) نيز در شمار كارهاى او هست و در اين ميان، دستيارى كارگردان و مجرى طرح نيز از جمله فعاليت هايى است كه در كارنامه او يافت مى شود.
يك سكوت چهار ساله، جيرانى ِ فيلمنامه نويس سال ۱۳۷۳ را از «دركمال خونسردى» به جيرانى كارگردان «قرمز» در ۱۳۷۷ بدل كرد. اگرچه فيلم «صعود» در سال ۱۳۶۶ به وسيله او نوشته و ساخته شد (صعود، اولين فيلم جيرانى، تجربه اى چندان موفق نبود و مجله فيلم از جيرانى خواست تا خودش روى فيلمش نقد بنويسد!) اما دوران تداوم فيلمسازى او از ۱۳۷۷ تا امروز است. از آن زمان تا همين امروز كه فيلم «سالاد فصل» او بر پرده سينماها است جيرانى پنج فيلم ساخته، و فيلم آخرش «ستاره ها» نيز در حال اتمام است.
آغاز فيلمسازى او، بيش از روند پيشروى اش حرف براى گفتن دارد. «قرمز» آنقدر فيلم متفاوتى براى زمان خود بود كه حتى بيش از «آب و آتش» و «شام آخر» كه موضوعاتى در حدود تابوهاى اجتماعى داشتند براى آن پرونده و نقد و بحث چاپ شد. حتى مى توانيم يك سير نزولى براى حساسيت زايى فيلم هاى او در نظر بگيريم. چراكه حساسيتى كه «قرمز» ايجاد كرد بسيار بيش از «آب و آتش» بود، و.... اين سير تا آخر ادامه داشت. امروز كه «سالاد فصل» را مى بينيد شايد اين سئوال بدى نباشد؛ كه چرا «قرمز» آن همه واكنش و بحث ايجاد كرد ولى «سالاد فصل» چندان مزيتى بر فيلم هاى هم دوره خود ندارد، كه البته اين مسئله نه امروز و به صورت دفعى، بلكه به تدريج و در طى تماشاى يك به يك فيلم هاى جيرانى در اين چند سال رخ نموده است. مسئله «ژانر» در آثار جيرانى مهم ترين بخش كار اوست. او به لزوم تجربه كردن ژانرهاى مختلف و كار نشده در ايران اعتقاد راسخ دارد. نحوه روبه رو شدن او با طرح قصه هايى كه سال هاست به يك شكل استفاده مى شوند و ديگر چيزى براى گفتن ندارند، از همان قصه هاى تكرارى فيلم متفاوت «قرمز» را بيرون آورد. تفاوت و نوگرايى، برگ برنده جيرانى در «قرمز» بود. و اعتقاد او به امتحان كردن ژانرهاى تازه نيز به همين نوگرايى ها اشاره دارد. با توجه به زمان ساخت و اكران فيلم كه سال ۷۷ بود، و تغييرات نسبى سينما در زمينه هاى مختلف تنها زمزمه هاى اميدوارانه اى براى آينده بود، «قرمز» ناگهان تابوها را شكست و از تمامى جهات از قصه و نوع پرداخت يك درام خانوادگى به صورت يك تريلر جنايى گرفته تا نوع تازه پرداخت شخصيت زن و نيز پوشش نزديك به واقعيت آن، يك اثر تازه و حساسيت زا و واكنش برانگيز شد. حتى تيزرهاى تبليغاتى آن طراحى متفاوتى داشت كه پيش از اكران و در زمان اكران بسيار در فروش بالاى فيلم مؤثر بود. اگر بخواهيم با نگاه مضمون گرا نيز آن را تجزيه كنيم، فيلم خشنى بود كه در رد خشونت در خانواده گام برمى داشت. (اما بهتر است با اين نگاه آن را تحليل نكنيم!) فيلم را بهتر است فيلمى ترسناك و دلهره آور بدانيم تا هرچيز ديگر، هرچند كه جيرانى خود اعتقاد دارد جنايت ها همه ريشه هاى اجتماعى دارند، اما از سبك كارگردانى او در قرمز پيدا است كه او به استفاده درست از عناصر دلهره براى درآوردن صحنه هاى ترس بيشتر اهميت مى دهد تا شكافتن دلايل اجتماعى و يا هر چيز ديگر اختلاف اين زوج. و همين دليل موفقيت او شد. چراكه كارى كه او در برخورد با اين قصه واقعى انجام نداد و پس زد، همان بود كه ديگران سال ها انجام دادند و فقط به آثار ملودرام اجتماعى و خانوادگى رسيدند و بس. اما از سويى نبايد انكار كرد كه او رد پاهايى از ته مايه هاى كم رنگ دلايل اختلاف اين زوج را در فيلم گنجانده و به اصطلاح فيلم را در خلأ رها نكرده است؛ اشاره هاى كمرنگى كه نه در محور اصلى قصه بلكه در حاشيه قرار دارند از اين جمله اند؛ مانند نگاه او به ناصر در زمان نگارش فيلمنامه و نيز هدايت بازى فروتن، كه به خوبى به يك نوكيسه بازارى انجاميده است. و اين در تقابل با منش «هستى» كه يك تحصيلكرده متعلق به خانواده اى فرهنگى است بسيار خوب و ضمنى به پيش زمينه هاى اختلاف اشاره مى كند. صحنه هاى دادگاه كه كم و بيش مستندوار گرفته شده اند نيز اشاره اى ديگر به نمونه هاى واقعى جامعه هستند. اما نكته بااهميت اين است كه جيرانى به هر صورت قرمز را فيلمى اجتماعى از آب درنياورده و مى خواسته ژانر دلهره را بيازمايد. در مقايسه با ساموئل خاچيكيان كارگردان مشهور به سبك دلهره كه گفته مى شد آثار او بدون ريشه يابى اجتماعى و فقط دلهره آور بودند، جيرانى سعى كرده زيربناهاى اجتماعى را ناديده نگيرد و فيلم را از خطر غيرقابل باور شدن برهاند.
از سوى ديگر جهت گيرى برخى منتقدان زن نيز در برابر اين فيلم جالب بود، ظاهراً فيلم هايى مثل «عشق + ۲» و «مرد عوضى» كه از سوى آنها به فيلم هاى دوزنه و منفور مشهور بود زمينه را براى لذت بردن آنها از شخصيت پردازى «هستى» در قرمز مهيا كرده بود! اما گذشته از اينها، حقيقتاً هم «هستى» نه فقط در مقايسه با فيلم هايى كه نام برده شد بلكه نسبت به نگاه كلى كه تا آن زمان وجود داشت شخصيتى متفاوت داشت. او هديه و طلاى شوهر را قبول نمى كرد چون زير بار كتك هم دوست نداشت برود. اصلاً هم عاشق بازى هاى ناصر دل او را به ترحم هاى بى منطق نمى خواند و درهرصورت كتك زدن و بى اعتمادى او را عملى حيوانى و ناشى از بى فرهنگى او مى دانست. دليل ترك شغل او هم درخواست دادگاه بود و اينكه از پاشيده شدن زندگى اش پيش گيرى كند نه اينكه فكر كند كتك زدن مردش از محبت بيش از اندازه اوست. و از همه مهم تر پايان بندى فيلم، كه مقاومت «هستى» در برابر طلاق و منتظر ماندن او براى كشتن ناصر و برخورد كاملاً شوك آور و تكرار نشده اى با قضيه بود.
ويژگى ديگر «قرمز» در استفاده از ترانه اى عاشقانه بود كه آن زمان كم كم باب شده بود اما در اين فيلم كاربرد دراماتيك داشت. اين ترانه از سويى بيننده را به شخصيت ناصر نزديك مى كرد و آن را به جاى بروز احساسات شخصى او به كار مى گرفت، و از سوى ديگر سه بار در فيلم پخش مى شود كه بار آخر درواقع اين هستى است كه دارد آن را گوش مى دهد و با چاقوى بزرگى انتظار ناصر را مى كشد. و ترانه اى كه نشان ناصر بود حالا گويا نفوذ روح نامتعادل او در هستى و استحاله هستى به زنى قاتل را هشدار مى دهد.
• شكل گرفتن سه گانه اول

وقتى جيرانى عنصرتقابل آدم هاى دو قشر، و محوريت يك زن امروزى را كه در فيلم «قرمز» جاى داشت قابل بسط ديد، نياز به ساخت آثار تكميل كننده قرمز در او به سه گانه اول او منتهى شد؛ بعد از «قرمز»، «آب و آتش» و «شام آخر» نيز ساخته شد. پايدارى او براى امتحان كردن ژانر ها در «آب و آتش» هنوز هم ديده مى شود كمااينكه اين فيلم تا حدودى به ژانر نوار پهلو مى زند. از سويى، تعليق نيز هنوز در فيلمش عنصرى اصلى است، تعليق اصلى فيلم روى شناختن مريم و زندگى او توسط على قرار گرفته، كه با وارد شدن به خانه او تا حدى به تعليق شناخت مجيد شهلا توسط بيننده چرخش پيدا مى كند. از ميانه هاى ماجرا با گنجاندن سكانس خانه مادر مريم، فيلمساز قصد دارد مريم را به عنوان تك محور تعليق حفظ كند اما جذابيت شخصيت مجيد شهلا اين اجازه را نمى دهد. فيلم همچنان بر محور زندگى زنى امروزى مى گردد اما آيتم موفق و مهم آن بيشتر شخصيت مجيد شهلا است. با نگاهى كلى، اساساً «آب و آتش» نسبت به قرمز «شخصيت پردازى شده تر» است. در قرمز به نشانه هايى از شخصيت ها اكتفا شده و در نزديك شدن به آنها يك خوددارى عمدى و قوى حس مى شود، اما «آب و آتش» اتفاقاً شخصيت هايى پرتناقض و در نتيجه پركشش دارد. گرچه، اين اشاره نبايد باعث شود خط اصلى بحث مان را گم كنيم، اينكه در قرمز، فيلمساز اصرار به ساختن فيلمى سرد و در عين حال جذاب دارد كه شخصيت هاى آن دست يافتنى نباشند. اما «آب وآتش» كاملاً پوسته قضيه را مى شكافد. و البته به بار ننشستن كنكاش و شكافتن زندگى مريم و مجيد و زن ديگرى كه با آنهاست، نه عمدى، بلكه نتيجه تلاش ناكافى كارگردان براى رسيدن به آن است. گرچه، اصلاً نمى توان مطمئن بود كه اين نقص ناشى از تلاش ناكافى است، مطمئناً نويسنده/ كارگردان مى دانسته چه كند اما نمى توانسته. چراكه قصه و شخصيت ها و از همه مهم تر روابطى كه جيرانى براى آنها در نظر گرفته، آن سوى خطوط قرمز منكراتى هستند. چيزى كه در اين فيلم جالب است اين است كه «محدوديت» همان عاملى است كه فيلم را پركشش و كنجكاو برانگيز كرده است چراكه چنين شخصيت هايى در سينماى ما كار نشده اند و در همين حد هم براى مردم سئوال برانگيز و جذابند. از سوى ديگر همين محدوديت اجازه نمى دهد جيرانى كارش را به درستى انجام دهد و ته و توى ماجرا را درآورد، پس محدوديت كاركردى دوگانه يافته است؛ هم مثبت و هم منفى. شام آخر، آخرين اثر سه گانه اول است. هنوز مركز ماجرا يك زن امروزى است، اما تعليق و دلهره از آن رخت بربسته است. آوردن صحنه قتل به اول فيلم و قرار دادن آن به عنوان سكانس آغازين، هرگونه حس تعليق را مى كشد و نريشن فيلم كه از زبان دايه خانه گفته مى شود و زاويه نگاه به ماجرا را به زنى عامى مى دهد، آشكارا رويكردى به يك سينماى قصه گوى سهل گير است. «شام آخر» البته يك نقطه ضعف اش در ادامه فيلم «آب وآتش» شكل مى گيرد و آن هم تكرار آتيلا پسيانى در نقشى كم وبيش مشابه است. او براى رخ ننمودن تشابه اش با شخصيت مجيد شهلا كمى به حاشيه رانده شده و اصلاً پرداخت نشده است، اما عصبيت او و بدبينى ها و عدم تعادل روانى اش از پس همان ميميك ها و ژست هاى پسيانى پيداست. شام آخر، مهمترين خصيصه اش اين است كه از خط اصلى جيرانى، يعنى از مسير تنشى كه اصرار داشت به آن برسد و مسبب تفاوت سبك او بود دور مى شود. او ابتدا قتل را رو مى كند و از سكانس دوم شروع مى كند به كاويدن متن قضيه، و اين كاويدن به شيوه «آب و آتش» نيست بلكه از هرگونه تنشى عارى است. در واقع پررنگ كردن مايه هاى رمانتيك و فصل هايى مثل فصل رنگ زدن خانه يا سفر به نايين، خواه ناخواه تنش را حذف مى كند و به رغم يكى دو صحنه پرخاش شوهر، كليتى نرم و آرام به بار مى دهد. گذشته از تمام اينها، فيلمى كه با تراژدى و مرگ آغاز مى شود با طنز ادامه مى يابد. شايد بتوان با شهامت گفت كه محتواى اثر با پرداخت آن در جهت عكس هم حركت كرده اند. البته فيلم را با چشم پوشى از اينكه سكته اى در مسير جيرانى است نيز مى توان نگاه كرد، در اين صورت زوج مادر و دختر فيلم جالب و موفق از آب درآمده اند. رابطه اى صميمانه و شفاف و آرام ناگهان به رقابت و تنفرى مى انجامد كه مرگ مادر را به دنبال دارد. از اينها كه بگذريم، بحث پرداخت نو و دور از كليشه زن در فيلم قرمز به يادمان هست؛ زنى محكم و مستقل. مى خواهم بگويم در سير نه چندان پيشرو آثار فيلمساز، اين مسئله هم بى نصيب نمانده است، و نطفه آن هم در همين شام آخر بسته مى شود؛ با يك نگاه جزيى نگر، زن شام آخر سمپاتيك نيست. چون هيچ دليلى نشان مان نمى دهند كه اينطور باشد. حضور همسر اين زن به حداقل رسيده و تماشاگر نيز ظلمى را كه به ميهن به عنوان يك زن تحصيلكرده امروزى مى رود نمى بيند و لمس نمى كند. در واقع در اينجا تفاوت «نگفتن» در قرمز با «نگفتن» در شام آخر مشخص مى شود، كه اولى چه خوب و آگاهانه و سودمند بوده و دومى از سر سهل گيرى. شخصيت مرد «شام آخر» در حد موجودى ترحم برانگيز مى ماند و معلوم نيست چرا زن (ميهن) با او مشكل دارد. تنش هايى كه گاهى مى بينيم، واقعى نيستند و پشتوانه محكمى براى تأثيرگذارى در بيننده ندارند، و نمونه آن زمانى است كه ستاره به مادرش مى گويد بهتر است از پدر جدا شود؛ آنجا دايه سعى مى كند چيزى را رو كند، اما تنها با يك اشاره زمزمه وار، كه آن هم ميهن براى پوشيده ماندن موضوع از ستاره (و در واقع نويسنده براى سانسور نشدن فيلم!) جلوى آن را مى گيرد و در نتيجه نقشى نمى تواند داشته باشد. شايد حتى بتوان گفت موقعيت زن در فيلم اثرى ضدزن دارد. او استاد دانشگاه است اما دايه اى دارد كه هميشه با اوست و كارهاى خانه و بزرگ كردن دخترش را انجام داده و همسرش هم از نظر مالى دختر را حمايت مى كند. فيلمساز آيتم هاى درونى زن را به كار نمى بندد و در نتيجه به جاى آنكه شخصيت از خود دفاع كند فيلمساز از شخصيت اش دفاع مى كند. اين مسئله در «صورتى» نمود بيشتر و مشخص ترى دارد....
• تك مضراب ميان سه گانه ها
«صورتى» در واقع تك مضرابى است كه ميان سه گانه اول و دوم جيرانى قرار دارد. يك كمدى رمانتيك كه جيرانى را با ژانرى تازه به پرده ها آورد و در واقع شوخى كوچكى بود با «قرمز». نگاه او به درام خانوادگى اين بار طنز است و البته كاملاً خوش بينانه. نه تنها مانند آثار قبلى تنشى نداريم بلكه در انتها همه چيز هم به خوبى و خوشى تمام مى شود. نام فيلم هم در واقع همان قرمزى است كه كمرنگ تر شده و صورتى از آب در آمده است! فيلم صورتى جدا از شوخى اش با قرمز، از خط سير اصلى جيرانى بيرون است و البته كوششى در جهت ژانرى تازه است و اين آرزوى او را تا حدى تحقق مى بخشد. اما چيزى كه به عنوان ادامه برخى رويكردهاى جيرانى در آن ديده مى شود همان دفاع از شخصيت زن قصه است كه جاى پروراندن قابليت هاى واقعى زن را گرفته. و اتفاقاً مسئله رقابتى كه ميان دو زن پيش مى آيد اين قضيه را شدت مى بخشد. اتفاق جالبى كه رخ مى دهد اين است كه آنچه جيرانى به خاطر تن ندادن به آنها تحسين شد كم كم از فيلم هاى ديگر او سر درآورد! مثلاً رقابت دو زن بر سر يك مرد! ببينيد چقدر با رويكرد او در «قرمز» يا «آب و آتش» متفاوت است كه زن بسيار راحت مى توانست از مردى خوشش نيايد. در اينكه اين فيلم يك شوخى با آن فيلم هاست شكى نيست اما به هر رو روى پيشانى آن نمى نويسند «شوخى با قرمز» بلكه مى نويسند صورتى! و فيلم به طور مستقل ديده و سنجيده مى شود. صحنه اى از فيلم در دفاع از زن مثال زدنى است و آن سكانسى است كه ليلا در عرض نيم يا يك يا فرض كنيم دو ساعت، يك فسنجان جاافتاده مى پزد كه دهان هر كسى را در شك به قابليت هاى ليلا ببندد! سعى مى كنيم در نگاه به آثار جيرانى مسئله ژانر را فراموش نكنيم و به دام مضمون نيفتيم. اما جيرانى خود به تدريج به دام اين معضل ايرانى افتاده و ما هم ناگزيريم. چنانكه بعد از صورتى، سه گانه دوم او كه با «سالاد فصل» آغاز شد كاملاً يك درام اجتماعى است. «سالاد فصل» از نزديكى هاى پايان فيلم وارد ژانر تعليق مى شود اما اين مسئله بيشتر در فيلم دوپارگى ايجاد كرده است. اگرچه جيرانى اظهار مى كند كه سه فيلم تازه او با سه فيلم قبلى متفاوت خواهند بود اما فعلاً بازهم يك زن نقش اصلى قصه او را دارد. سئوالى كه در ابتدا طرح كرديم به خاطر داريد؟ چرا سالاد فصل موقعيت قرمز را براى جيرانى به همراه ندارد؟ حالا شايد كمى پاسخش روشن شده باشد. فيلم «قرمز» فيلمى كامل و بى نقص نبود، اما چنانكه گفتيم مشخصه اى داشت كه جيرانى ِكارگردان را بر زبان ها انداخت و آن، بداعت آن در تمام زمينه ها بود. «قرمز» از جهاتى فيلمى بسيار مهم است؛ اين فيلم نگاه جيرانى به سينما را معرفى كرد و گفت كه او مى خواهد در دام مضامين اجتماعى يا جنگى تكرار شده نيفتد، قصه را در قالب يك ژانر مشخص پيش ببرد و آن را با فرمول هاى ژانر بنويسد و بسط دهد، و مانند هميشه اين مضمون و پيام نباشد كه خود را به فيلم تحميل كند، زن را طورى پرداخت كند كه غير از زنان ِ در حال آشپزى يا سبزى پاك كردن يا زنان «بى خودى قانع» فيلم هاى ديگر باشد. پوشش زن را مثل واقعيت شكل دهد و... موارد بسيار ديگر. اكنون «سالاد فصل» چه موقعيتى دارد:
مى دانيم كه مشكل اش بيش از هرچيز اين است كه چيز تازه اى براى گفتن ندارد. توطئه يك مرد براى به دام انداختن دخترى جوان، با سوء استفاده از نقطه ضعف او، كه همان ميل به رهايى از طبقه جنوب شهر است. اين قصه اى تازه نيست، هرچند مى توانست پرداختى تازه داشته باشد، اما ندارد، آيتم خاصى در آن نيست كه آن را برتر از فيلم هاى هم دوره اش كند يا متفاوت كند. حتى به تكرار ليلا حاتمى رسيده است. و موضوع مهم تر اين كه تكليف ژانر آن مشخص نيست. اينكه به چه ژانرى تعلق دارد و از چه زاويه اى بايد آن را نگاه كرد؛ ابتدا درامى اجتماعى است و از نيمه وارد تعليق مى شود. اين است كه مى توانيم بگوييم قصه در قالب ژانرى معين پيش نرفته و دچار چندپارگى است. جدا از تغييراتى كه تهيه كننده و عوامل ديگر در كار فيلمساز ايجاد مى كنند و قصه ممكن است از حالت صحيح و اصولى آن درآيد، پيش از تمام اينها پرشاخ وبرگ بودن خط اصلى قصه است كه كار را كمى مشكل كرده است. قصه شاخه هاى بسيارى دارد و تماشاگر در شخصيت ها و روابط و فلاش بك و زندان و زن روانى و برادر غيرتى و.... چه چيزهايى كه غرق نمى شود. اينجا مشكل اين است كه وقتى براى نفس كشيدن نيست و فضا فرصتى براى شكل گيرى ندارد. در بخش اول، فضا و زمان صرف چگونگى به دام افتادن دختر مى شود، و جنبه هاى اجتماعى اش به ديالوگ هاى ميان او و پسرخاله اش محدود مى شود. نيمه دوم نيز صرف فرار از پليس و رو شدن توطئه براى تماشاگر مى شود. فيلم چندان به زيربناهاى اجتماعى نمى پردازد و از سويى فيلم جنايى تعليق زا نيز نيست.
«سالاد فصل» فاصله زيادى با آثار پيشين جيرانى دارد، شايد از نظر كارگردانى و برخى ميزانسن ها فيلم بدى نيست، اما كارگردان آن جيرانى سال ۷۷ نيست كه دغدغه اش مسئله ژانر سينماى ايران بود، جيرانى سينماگر بدنه است. سينماى بدنه، از عبارات پيشنهادى خود اوست كه به آثار غالب سينما بازمى گردد. آثارى كه بايد بفروشند تا سينماى هنرى جان بگيرد. آيا مى فروشند؟

منبع: شرق

اسپاگتی در 8 دقیقه فیلمی است که هم می خواهد بفروشد و هم مخاطب را بخنداند.

این مشخصه در لوگوی خلاق و انرژیک فیلم و پوسترهای شاد و بازیگوشانه اش به شدت نمایان است.

رامبد جوان که تا به امروز نشان داده هنوز دوست دارد او را کودک بدانند، در اولین تجربه کارگردانی خود مجموعه ای از شوخیها را گردهم آورده و با بهره گیری از عوامل مختلف (بازیگران با سابقه و کودکان شیرین حاضر جواب )سعی در فراهم آوردن ساعاتی هر جند اندک اما شاد برای مخاطبان خود داشته است.اما آیا موفق بوده است؟

"جوان"با سابقه ای که از خود به جا گذاشته انتظار مخاطبان را بالا برده است. این توقع به سبب حضور کم نطیر او در مجموعه "خانه سبز" بود ، به گونه ای که همگان به انتطار کارهای بعدی او نشستند.

اما در اسپاگتی در 8 دقیقه او به نوعی بازیهای گذشته خود را تکرار می کند. رامبد جوان "اسپاگتی..." با رامبد جوان "صورتی" تفاوت چندانی ندارد. همان شیطنتها ، همان شلختگیهای پدر مجرد و ... به گونه ای در دل فیلم جا گرفته اند.

اما انتظاری که از فیلم داشتیم، فیلمی به سبک "دیگه چه خبر بود" فیلمی که در مسیر داستان خود، از تعریف داستان فیلمهای دیگر، بهره می برد و از خاطرات ذهنی افراد نیز استفاده می کرد. به این ترتیب فضای رسمی داستان، با دنیایی فانتزی و تخیلی همراه بود. اسپاگتی در هشت دقیقه نیز زیرداستانهای تخیلی فراوانی دارد. از حرف زدن رامبد جوان در خواب و خیال خود با سارا خوئینی ها تا صحنه هایی که برای افزایش فضای فانتزی فیلم به آن اضافه شده اند، نظیر صحنه شمشیر بازی افسانه چهره آزاد و سارا خوئینی ها، صحنه هایی با حرکات موزون که بچه ها با شادی و سروصدا به روی مبلها می پرند. صحنه دیگری که تا حدی در ادامه سیر عادی داستان فیلم قرار می گیرد صحنه ای است  که آتیلا پسیانی، افسانه چهره آزاد، محسن قاضی مرادی و حسین محب اهری به ترتیب روی پل می آیند ومثل نمایش مد ، لباسهای خود را بالا و پایین می کنند و برمی گردند.البته  فیلم صحنه های تکراری و روتینی هم دارد که اگر به تنهایی به آنها  نگاه کنیم جذابیت چندانی ندارد. روتین ترین آنها، صحنه صحبت کردن رامبد جوان با خودش در آینه است. برخی از شوخیهای فیلم کاملا پیش بینی شده و برخی دیگر از آنها از فیلمهای خارجی نظیر" تنها در خانه" و" بیل را بکش" وام گرفته شده اند.  در کل باید گفت رامبد جوان از تمامی عناصر جذاب بصری برای جذابتر کردن فیلمش بهره برده است، از رقص اسپانیولی آهنگ کامپارسیتای آتیلا پسیانی و حرکات موزون سایر بازیگران گرفته تا تقلید صحنه های فیلمهای خارجی، سوژه ای تکراری و جذاب مثل  شیفتگی پسری که توان ابراز اخساسات به دختر مورد علاقه اش را ندارد و در آخر هم برعکس همیشه، دختر از پسر خواستگاری می کند! صحنه شمشیربازی و پرتحرک دو زن که شاید در سینمای ایران بی سابقه باشد و نیز جلوه های بصری و استفاده از رنگهای شاد و مکمل و نورپردازی سفید و یکنواخت در تمامی صحنه های شاد نیز تا حدودی منحصر به فردند. اما ریتم صنه ها از یک صحنه به صحنه دیگر به سرعت تغییر می کند طوری که این مورد کمی توی ذوق می زند، در حالیکه چند صحنه درخشان(به لحاظ فیلمبرداری) در فیلم می بینیم،مثل صحنه ای که دوربین مانند یک موجود فضایی از صحنه شمشیربازی به سراغ کسانی می رود که از فاصله ای  دورتر صدای ضربات شمشیر را می شنوند. موسیقی فیلم هم عملا شنیده می شنود در حالیکه نقش اصلی پیوند دادن بین نماها را برعهده دارد. نکته جالب اینکه زمانی که دختر و پسر دزدیده شده اند و صحنه نباید شاد باشد، خبری از رنگ قرمز نیست و کج بودن تابلوی روی دیوار وظیفه القای حس عدم تعادل را برعهده دارد. به نظر می رسد کارگردان رضایت کلی خود از فیلم را فدای رضایت از برخی مشکلات در بعضی از برداشتها نموده و برعکس در برخی از صحنه ها، تاثیرگذاری آن صحنه را به بهتر شدن کل فیلم ترجیح داده است.

از سوی دیگر حضور پرانرژی آتیلا پسیانی در قالب ابلهی که می خواهد رند باشد و خلاقیت همیشگیش در متفاوت جلوه دادن نقش،موفقیت حضور او را تضمین می کند.افسانه چهره آزاد ثابت می کند بازیگر خوبی است اگر انتخابهای خوبی داشته باشد و بعد از مدتها شاهد حضور کودکانی شاد و پرجنب و جوش هستیم که حضورشان باعث همرامی مخاطبانی می شود که از داستانکهای بی شمار فیللم خسته شده اند!

اسپاگتی در 8 دقیقه را با تمام کاستیها و عدم انسجامش به عنوان اولین تجربه کارگردانی رامبد جوان می پذیریم و برای قضاوت عادلانه در مورد حرفه اش یک فیلم دیگر صبر می کنیم.  

رامبد جوان متولد 1350با بازي در مجموعه تلويزيوني خانه سبز به شهرت رسيد و خيلي زود توانست نويسندگي و كارگرداني بعضي از نمايشها و مجموعه ها را به عهده بگيرد .اولين مجموعه تلويزيوني اش را در سال 1380 با نام گمگشته كارگرداني كرد كه بسيار مورد توجه واقع شد.اما بهترين و كامل ترين بازي سينمايي اش را در فيلم صورتي ايفا كرد.اسپاگتی در هشت دقیقه  اولین تجربه کارگردانی او در عرصه سینماست که این روزها بسیاری را به سینما کشانده است .

اینم عکسایی از نهمین جشن خانه سینما:

رضا میرکریمی

گلشیفته فراهانی

فرشته صدر عرفایی, پروانه معصومی و ناصر تقوایی

استاد شجریان

مهدی هاشمی و داریوش فرهنگ

پرویز پرستویی, فرشته صدر عرفایی و کمال تبریزی

شجریان و امین تارخ

فریبا کامران و رضا کیانیان

پروانه معصومی و ناصر تقوایی

الهام حمیدی, رسول صدرعاملی و ترانه علیدوستی

همه چيز درباره <آتش بس> تهمينه ميلاني‌

محمدرضا فروتن:هيچ قراردادي  امضا نكرده‌ام

‌

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

پايان زن بدلى

فيلمبردارى فيلم سينمايى «زن بدلى» به كارگردانى «مهرداد ميرفلاح» و تهيه كنندگى «محسن مسافرچى» هفته گذشته به پايان رسيد. «زن بدلى» از مضمونى طنز برخوردار است و درباره هواپيمايى است كه بايد سوارش شد و در اين بين اتفاقاتى رخ مى دهد كه... فيلمبردارى زن بدلى، يك ماه به طول انجاميد و هم اكنون آماده براى گذراندن مراحل فنى است. ماهايا پطروسيان، رامبدجوان، رضا شفيعى جم، رابعه اسكويى، مهدى امينى خواه، افسانه ناصرى، منوچهر آذرى، بهزاد فراهانى و... در اين فيلم به ايفاى نقش مى پردازند. جمشيد الوندى مدير فيلمبردارى وصدابردار اين كار بابك اخوان است. «زن بدلى» محصول موسسه سينمايى راه عرفان است.
-----------------------------------------------------------------------------------

«نويسنده» سينايى پروانه ساخت گرفت

شوراى صدور پروانه فيلم سازى ۳۰ ميلى  مترى در جلسه هفته گذشته خود، براى دو پروژه سينمايى پروانه ساخت صادر كرد و با تغيير نام يك فيلم موافقت به عمل آورد. به نقل از روابط عمومى معاونت سينمايى وزارت ارشاد، اين شورا براى دو پروژه سينمايى به نام «اگه مى تونى منو بكش» به كارگردانى «شاهد احمدلو» و تهيه كنندگى على توكل نيا و «نويسنده» به كارگردانى و تهيه كنندگى خسرو سينايى پروانه ساخت صادر كرد. همچنين اين شورا با تغيير نام فيلم «چاى نت» به كارگردانى حسين قناعت و تهيه كنندگى على واحدسميعى به ماجراهاى اينترنتى موافقت به عمل آورد.
-----------------------------------------------------------------------------------

شام عروسى كليد خورد

فيلمبردارى فيلم «شام عروسى» در شهرك غرب تهران آغاز شد. ابراهيم وحيدزاده در گفت وگويى ضمن بيان اين مطلب اظهار داشت: در سكانس اولى كه در خانه اى واقع در شهرك غرب تهران فيلمبردارى مى شود بازيگرانى همچون «نيكى كريمى و امين حيايى» حضور دارند. كارگردان فيلم هاى «معادله»، «عشق فيلم» و «تحفه ها» درباره علت طولانى شدن پيش توليد پنجمين فيلم خود افزود: نبود بازيگران فيلم در كشور و همچنين آماده نمودن امكانات و تجهيزات جهت انجام جلوه هاى ويژه از دلايل طولانى شدن پيش توليد فيلم بوده است. طبق برنامه ريزى انجام شده فيلمبردارى «شام عروسى» در پنجاه و پنج جلسه در مدت شصت روز انجام خواهد شد. وى درباره داستان فيلم نيز گفت: فيلم يك مضمون اجتماعى طنز دارد و مربوط به يك مراسم عروسى باشكوه است كه بدون پول برگزار مى شود. وحيدزاده با اعلام اينكه فيلم «شام عروسى» براى حضور در جشنواره فيلم فجر آماده خواهد شد افزود: ترجيح مى دهم اولين نمايش فيلم در جشنواره فيلم فجر باشد، چرا كه مى توان از بار تبليغى جشنواره جهت معرفى فيلم استفاده كرد. در شام عروسى كه فيلمبردارى آن را داريوش عيارى برعهده دارد، علاوه بر نيكى كريمى و امين حيايى بازيگرانى همچون پويا امينى، مارال فرجاد، محمدرضا هدايتى و سيروس ابراهيم زاده حضور دارند.

----------------------------------------------------------------------------------

كليد جديدترين فيلم مخملباف در قرقيزستان

محسن مخملباف كارگردان سينماى ايران قصد دارد فيلم بعدى خود را در قرقيزستان توليد كند. مخملباف كه هفته گذشته به مناسبت نمايش فيلم هاى ساخته خود و خانواده اش در بيشكك حضور داشته پس از حضور در اين كشور اين تصميم را گرفته است او تاكنون در شش كشور خارجى فيلم ساخته و قرقيزستان هفتمين كشورى خواهد بود كه فيلم جديدش را در آن كارگردانى خواهد كرد. البته اخبار بيشترى از آخرين فيلم او منتشر نشده است. جديد ترين ساخته مخملباف با عنوان فلسفه و جنسيت نيز قرار است در جشنواره مونترال به نمايش درآيد. مخملباف فيلمسازى است كه همواره اخبار متعدد با اسم هاى متفاوت از كارهاى او منتشر مى شود چنان كه سال گذشته ايسنا خبر داده بود كه محسن مخملباف بالاخره اجازه رسمى براى فيلمبردارى در مناطق روستايى هند را دريافت كرده و توليد فيلمى با عنوان سردتر از آتش سومين تلاش مخملباف براى ساخت فيلم در هند محسوب مى شود. بازيگران اصلى فيلم كه پيش از اين هند نام داشت، يك مرد و زن ايرانى بوده و ساير نقش پردازان از ميان بازيگران هندى انتخاب شده بودند. اين فيلم توليد مشترك خانه فيلم مخملباف و يك كمپانى فرانسوى- هندى بود.
----------------------------------------------------------------------------------

تدوين <شهرآشوب>  آغاز شد

حسين ياري، الهام حميدي، رويا تيموريان،سام درخشاني، سعيد نيك‌پور، شبنم قلي‌خاني و بهزادخداويسي بازيگران اصلي <شهر آشوب> هستند. تهيه كننده اين پروژه در پايان گفت: <قطعا فيلم در جشنواره فيلم فجر به نمايش درمي‌آيد چرا كه تا آن زمان مراحل فني <شهرآشوب> به پايان مي‌رسد.